خبرگزاری شبستان: با نگاهی گذرا این نظرات که مستندات خود را از احادیث ائمه (ع) اخذ نموده اند در می یابیم که این برداشتها و عقاید تا چه میزان با هم مخالف و مغایر هستند.از جمله احادیثی که مورد استناد مخالفان برقراری حکومت در دوران غیبت قائم (عج) است می توان از احادیثی که از امام صادق (ع) نقل شده اشاره کرد. حضرت می فرماید: کل رایه ترفع قبل قیام القاتم فصاحبها طاغوت یعبد من دون الله (1) هر پرچمی از قیام قائم برافراشته شود، صاحب آن طاغوتی است که در برابر خدا پرستش می شود.

امام محمد باقر(ع) می فرماید: وانه لیس من احد یدعوا الی ان یخرج الدجال الا و سیجد من یبایعه و من رایه ضلاله فصاحبها طاغوت(2) هیچ کس مردم را تا خروج دجال فرا نمی خواند مگر این که افرادی یافت می شوند که با بیعت کنند. هرکس پرچم گمراهی برافراشت، صاحب آن طاغوت است.

همچنین امام سجاد(ع) در روایتی می فرماید: والله ما یخرج احدمنا قبل خروج القائم، الامثله کمثل فرخ طار من وکره قبل ان یستوی جناحاه فاخذه الصبیان(3)به خدا سوگند هیچ یک از ما پیش از قیام قائم خروج نمی کند، مگر این که مثل او مانند جوجه ای است که پیش از محکم شدن بالهایش از آشیانه پرواز کرده باشد. در نتیجه کودکان او را گرفته و با او به بازی می پروازند.

ویا در مقدمه صحیفه سجادیه از قول امام سجاد حدیثی نقل شده که موید احادیث ذکر شده است. ما خرج و ما یخرج منا اهل البیت الی قیام قائمنا احد لیدفع ظلما او ینعش حقا الا اصطلمته البلیه و کان قیامه زیاده فی مکرومنا و شیعتنا(4)هیچ کس از خاندان ما تا قیام قائم برای دفع و یا زنده کردن حق کردن حق خروج نکرده و نمی کند مگراین که باعث افزایش گرفتاری ما و شیعیان ما می گردند

در مقابله و برداشتهای متفاوت از این احادیث سه گروه به وجود آمدند. گروه اول مخالفانی که معتقدند شیعیان در دوران غیبت امام عصر(عج) نباید به برقراری حکومت اسلامی همت بگمارند و تنها کار آنها امر به معروف و نهی از منکر است. گروه دوم مخالفان برقراری حکومت که با افزودن آیات و روایاتی که مبین رشد ظلم و فساد و تباهی پیش از ظهور حضرت ولی عصر(عج) است، معتقدند نه تنها نباید در دوران غیبت به فعالیتی که منجر به بوجود آمدن حکومت اسلامی است دست زد بلکه باید به فسادها، ظلم ها و تباهی به وجود آمده در اجتماع دامن زد تا صاحب اصلی و برقرار کننده حکومت اسلامی که همان حضرت مهدی(عج) است ظهور کند از این رو اصلاح امور و برقراری حکومت و نهی از منکر ظهور را به تاخیر می اندازد.

گروه سوم کسانی هستند که معتقدند منتظر مصلح باید خود صالح باشد و زمینه را برای ظهور حضرت اباصالح المهدی(عج) فراهم نماید. پیامبر (ص) خصوصیات منتظران واقعی حضرت را در حدیثی این گونه بر می شمارد: طوبی لمن ادرک قائم اهل بیتی و هومقتد به قبل قیامه یتولی ولیه و یتبرا من عدوه و یتولی الائمه الهادیه من قبله اولئک رفقایی و ذوو ودی و مودتی واکرم امتی علی ... (5) خوشا به کسی که به حضور قائم برسد و حال آن که پیش از قیام او نیز پیرو او باشد. آن که با دوست او دوست و با دشمن او دشمن و مخالف است و با رهبران و پیشوایان هدایتگر پیش از او نیز دوست است.

برای رد نظرات دو دسته اول که با سند قرار دادن احادیث فوق دلیلی برای عدم برقراری حکومت اسلامی در دوران غیبت حضرت قائم(عج) را استخراج کرده اند باید گفت: امام محمد باقر(ع) در صحیحه عیص بن قاسم قیامها را به دو دسته قیامهایی که جلوداران آنها مردم را به خود دعوت می کنند و قیامهایی که برای مقابله با باطل و اقامه حق صورت می گیرد تقسیم و قیامهای دسته دوم را تایید می کنند. (6)

احادیث و روایات بسیاری از ائمه وجود دارد که قیام عده ای از حق خواهان چون: قیام زید بن علی(ع) ، قیام توابین، قیام مختار ثقفی، قیام ادریس بن عبدالله شهید فخ و ... را تایید کرده اند. به عنوان مثال حضرت امام رضا(ع) در پاسخ مامون که زید النار برادرامام رضا را با زید بن علی (ع) مقایسه کرد فرمود: لا تقس اخی زیدا الی زیدبن علی فانه کان من علماء آل محمد (ص) غضب لله عزوجل فجاهد اعدائه حتی قتل فی سبیله (7) برادرم زید را با زید بن علی مقایسه نکن، چون زید بن علی ار عالمان آل محمد (ص) بود. برای خدا خشم کرد و در راه خدا جهاد کرد و کشته شد.

و یا در جایی دیگر این گونه از ادریس بن عبدالله به نیکی یاد می کند: ادریس بن عبدالله من شجعان اهل البیت، والله ما ترک فینا مثله (8) ادریس از شجاعان اهل بیت پیامبر(ص) بود. به خدا سوگند همانند او در میان ما کسی نیامده است.

این در حالی است که دیگر ائمه خود نیز با توجه به شرایط و اوضاع روزگار خود با حکوتهای ظالم و جائر در مبارزه به سر می بردند. با اوصاف رفته می توان این گونه نتیجه گرفت که قیامهایی که برای بهره برداری و اطاعت مردم از خود باشد نفی و قیامهایی که برای برقراری حق و عدالت باشد ، تایید شده اند.

بسیاری از علما و بزرگان شیعه در تاریخ معاصر چون آخوند خراسانی، شیخ عبدالله مازندرانی و میرزا حسین نائینی با این نگرش در صدد تبیین و تحقق یافتن نهضت مشروطه بودند و مخالفان آنها نیز با عقایدی از نوع دسته اول به مخالفت با آنها بر خواستند.

در برخی روایات فریقین به شکل گرفتن دولت حقی پیش از ظهور مهدی(عج) که تا قیام آن حضرت ادامه پیدا کند تصریح شده است.امام محمد باقر(ع) می فرماید: کانی بقوم قد خرجوا بالمشرق، یطلبون الحق فلا یعطونه ثم یطلبونه فلا یعطونه... (9) گویا می بینم مردی از مشرق که در طلب حق قیام کرده اند، ولی {حاکمان} به آنان پاسخی نمی دهند پس از مدتی دوباره قیام می کنند. این بار نیز به آنها پاسخی داده نمی شود ولی این مرتبه که وضع را چنین می بینند. شمشیرهای خود را بر شانه هایشان می نهند. در این هنگام آنچه را می خواهند به آنان می دهند. امانمی پذیرند و دست به قیام می زنند{ و رژیم حاکم را ساقط و حکومتی بر اساس مبانی اسلام تشکیل می دهند} اینان این حکومت را جز به صاحب شما تسلیم نمی کنند. کشتگان این قیام همه شهید به شمار می آیند اگر من آن زمان را درک کنم خود را برای خدمت مهدی(ع) نگه می دارم.

در سنن ابن ماجه، کنر العمال، الملاحم و الفتن روایتی نزدیک به مضمون این روایت آمده است با این تفاوت که این حدیث از پیامبر اکرم(ص) و از طریق اهل سنت و آن روایت از طریق شیعه از امام محمد باقر (ع) نقل شده است. هر دو به این معنی اتفاق دارند که پیش از انقلاب جهانی مهدی (ع) انقلابی در شرق رخ می دهد که به انقلاب جهانی مهدی متصل می شود. گروهی احاددیث فوق را بر قیام و نهضت امام خمینی (ره) حمل کرده اند و جمهوری اسلامی را زمینه ساز حکومت مهدی (ع) شمرده اند.(10)

منابع:
1-وسائل الشیعه، ج11، ص37
2-فروع کافی، کلینی، ج8،ص297، حدیث456
3-مستدرک الوسائل ، ج11، ص37
4-صحیفه سجادیه، ترجمه الهی قمشه ای ، ص12
5-بحارالانوار، ج52، ص130
6-چشم به راه مهدی(عج)،ص121
7-عیون اخبار الرضا، شیخ صدوق، ج1،ص249
8-ماهیت قیام شهید فخ، ص251
9-کتاب الغیبه ، نعمانی، تحقیق و ترجمه علی اکبر غفاری، ص273
10-تداوم انقلاب ایران تا انقلاب جهانی مهدی،محمدی ری شهری،ص56

واي من! آنان كه صبح آدينه بي صبرانه ندبه مي خوانند، چرا اين چنين در خوابي عميق فرو رفته اند؟ آيا او را يافته اند كه سر بربالين غفلت آسوده آرميده اند؟

نفسم به شماره افتاده و حسي عجيب سراسر وجودم را فراگرفته، به اين مي انديشم كه با چه اندوخته اي روانه آستان پر مهرش شوم؟

آه خداي من! نه پاي توانايي دارم، نه مركب راهواري و نه بالي براي پرواز، تنها مي توانم در خلوت تنهائي ام عاشقانه با او حرف بزنم و او را از خودش تمنا كنم. پس با زباني قاصر بر خرمن عشقم آتش مي زنم و اينگونه با او نجوا مي كنم:  

مي داني چقدر دلتنگ توام، آري تو، تويي كه خدا هم برايت دلتنگ است، آري خدا. از همان روز نخست كه پروردگار جهانيان، خشت خشت اين عالم خاكي را روي هم گذاشت، فقط و فقط نام زيباي تو را زمزمه مي كرد.

آسمان دلم باراني سفر طولاني ات شده و چقدر اين باران زيباست، هر قطره اش بوي تو را مي دهد، بوي خوش عطر محمدي(ص)، گل ياس و گل نرگس.

مولا جان، وقتي به اين مي انديشم كه خدا مرا به عشق تو آفريد تا سربازت شوم و همراهي ات كنم، آنگاه مرا اشرف مخلوقات ناميد، شرمي عجيب سراسر وجودم را فرا مي گيرد، بي اختيار سر به زير مي افكنم و فكر مي كنم.

بارها و بارها دوري، دوستي چنان بي تابم كرده كه براي ديدنش لحظه شماري مي كنم، ثانيه ها مي گذرد و من منتظر رسيدن خبري از اوهستم و از دوري اش اشك فراق مي ريزم اما تو را كه صاحب همه ثانيه ها و بهانه تمام اشكهايي، فراموش كرده ام.

بارها چنان به چيزي بي ارزش دل بسته ام كه به خاطرش بي رحمانه تمام ارزش ها را با پنجه هاي بي توجهي از پاي در آورده ام و حقيقت وجودي خويش را كوركورانه پست و بي ارزش كرده ام و باز تو را فراموش كرده ام، تويي كه يادت وارستگي مي آورد و عشقت عزت.

واي بر من كه چقدر اسارت در اين دام ها برايم لذت بخش شده است.

فرياد بر من كه خود را ساحل نشين درياي پوچي كرده ام و روز به روز بيشتر، غرق درياي بي خبري، و كشتي باشكوه نجاتت را ديده ام ولي هنوز سرنشين تخته شكسته هاي ناچيز پر زرق و برق دنيايي ام.