دروغ 2

 

مقدمه‏

دينِ راستى و درستى‏
بحث ما درباره دروغ از نظر مكتب اخلاقى و اجتماعى اسلام است.
اسلام، هم از نظر سلبى با دروغ مبارزه كرده است و هم از نظر ايجابى و ترغيب به راستى. از نظر سلبى، راهنمايى‏هايى براى ريشه كن كردن اين ماده فساد نموده كه در اين كتاب به طور تفصيل به نظر خوانندگان ارجمند، خواهد رسيد.
اكنون به طور مختصر و كوتاه به مبارزه اسلام با دروغ، از نظر ايجابى و ترغيب به سوى راستى و درستى اشاره مى‏شود: آرى، اسلام دينى است كه براى دعوت به راستى و درستى آمده است و بس.
در قرآن، آيه‏هاى بسيارى درباره راستى و راست گويان، وجود دارد، براى نمونه:

 

دروغ

 

پيشگفتار

دوستان سلام

برآن شدم که برخی از مسائل اخلاقی را جهت اطلاع شما دوستان در این صفحات رقم بزنم امید که مورد قبول واقع شده و خداوند این توفیق را از بنده حقیر سلب نکند .اولین اقدام من درباره شیطان بود .و این بار به سراغ دروغ آیه الله سید رضا صدر میرویم باشد که رضایت شما را جلب کند . والسلام 

رامین الهامی

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت آيةالله حاج سيد رضا صدر (قدس سره) (1300 - 1373) فقيهى عالى مقام، حكيمى توانا، بقيةالسلف دودمانى عريق و مشهور به علم و تقوا و فقاهت، در مشهد مقدس متولد شد. پس از فراگرفتن دروس مقدماتى در حوزه علميه مشهد، همراه پدر بزرگوارش حضرت آيةالله العظمى سيد صدرالدين صدر (قدس سره) - كه از مراجع آن زمان بود - به قم مهاجرت كرد. دروس سطح و همچنين دروس خارج فقه و اصول و فلسفه و عرفان را از محضر اساتيد بزرگ حوزه علميه قم از جمله مرحوم والدشان و مرحوم آيةالله العظمى حجت و مرحوم آيةالله امام خمينى (قدس سره) بهره برده و در مدتى كوتاه در سايه تلاش و نبوغ خويش، در رديف برجستگان حوزه در آمد و به خاطر جامعيت منحصر به فرد خويش بين اقران مشار بالبنان گرديد.
آن بزرگوار، در عين دارا بودن مراتب عالى اجتهاد در حد مرجعيت و تدريس علوم حوزوى، بيانى شيوا و قلمى محكم و نثرى روان داشت و به علت اين آمادگى علمى و قلمى، توانست آثارى بس گرانبها در علوم مختلف از خود به جا گذارد؛ آثارى كه مى‏تواند الگوى بسيار مناسبى در ارائه علوم اسلامى در سطوح مختلف باشد.
توأم بودن اتقان مطلب با تقواى صاحب قلم، اگر همراه با ژرف انديشى و امانت دارى در ارائه مطلب باشد، مى‏تواند اثرهاى بس گرانقدرى بيافريند و تشنگان حقيقت را از چشمه سار زلال معرفت سيراب گرداند، و ما در آثار باقى مانده علمى مرحوم آيةالله صدر، اين چنين مشخصاتى را به وضوح مشاهده مى‏كنيم.
از خداوند متعال مسألت داريم كه توفيق عنايت فرمايد تا بتوانيم تمام آثار آن مرحوم را به نحو شايسته در اختيار حوزه‏هاى علميه و امت اسلامى قرار دهيم.
زندگى نامه مشروح آيةالله صدر در اولين شماره از سلسله آثار ايشان يعنى (تفسير سوره حجرات) آمده است.
در پايان از مسئولان محترم مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم كه امكان انتشار اين آثار را فراهم مى‏كنند، تشكر مى‏كنم.
سيد باقر خسروشاهى‏ سرآغاز
اينك جلد سوم كتاب (شب پنج شنبه) به دوستان عزيز تقديم مى‏شود.
موضوع جلد يكم، استقامت بود كه از بهترين صفات است و به وسيله آن مى‏توان خود را به صفت‏هاى پسنديده آراست.
موضوع جلد دوم، حسد بود كه از بدترين صفات است و صفت‏هاى زشت را نيز به ارمغان مى‏آورد.
بحث از حسد كه پايان يافت، يكى از دوستان پيش نهاد كرد كه موضوع سخن را وجود مقدس حضرت ولى عصر (ع) قرار دهيم. اين پيش نهاد به تصويب رسيد و افتخار آن كه يك سال، موضوع سخن ما در شب‏هاى پنج شنبه درباره آن حضرت باشد، نصيب ما گرديد؛ اميدوارم كه روزى يادداشت‏هاى آن، منتشر شود و تقديم دوستان گردد.
پس از اتمام آن بحث، به خاطر رسيد كه درباره يكى از گناهان سخن گفته شود. دروغ، براى اين كار در نظر گرفته شد.
دروغ، گناهى است بزرگ و كليد گناهان مى‏باشد و از نظر ارتكاب، آسان‏ترين گناه است و همه كس در خطر آن، قرار دارد.
بسيارى از گناهان را هر كسى نمى‏تواند مرتكب شود، ارتكابش شرايطى لازم دارد، ولى دروغ را ناتوان‏ترين اشخاص و بى شعورترين آن‏ها در بيش‏تر اوضاع و احوال مى‏تواند مرتكب گردد؛ از اين رو شايستگى دارد كه بيش از گناهان ديگر، مورد بحث قرار گيرد، چون خطر ارتكابش بيش از گناهان ديگر مى‏باشد.
آيا مى‏شود با اين گناه شوم، مبارزه كرد؟ آيا مى‏توان، اين ميكرب خطرناك را، تا اندازه‏اى، از پيكر جامعه دور كرد؟ بايستى توفيق اين كار از خداى بزرگ خواسته شود.
هفته‏اى چند، درباره دروغ بحث شد، ولى به عللى نوشته نشد، ليكن خوشبختانه توفيقى حاصل شد كه دروغ بار ديگر مورد بحث قرار گيرد؛ اينك نوشته‏هاى آن تقديم مى‏گردد.
سيد رضا صدر 9 محرم 1382 / 21 خرداد 1341