شيعه در قرن 12-14 هجرى

انشعابات شيعه :

1 - اصل انشعاب و انقراض برخى از شعب .
2 – زيديه

3 - اسماعيليه و انشعابات شان

 4 - نزاريه و مستعليه و دروزيه و مقنعه

5 - شيعه دوازده امامى و فرقشان با زيديه و اسماعيليه

 6 - اشاره به تاريخچه شيعه دوازده امامى .

 نزاريه و مستعليه و دروزيه و مقنعه

عبيدالله مهدى كه سال 296 هجرى قمرى در افريقا طلوع كرد بطريق اسماعيليه بامامت خود دعوت كرد و سلطنت فاطمى را تأ سيس نمود پس از وى اعقابش مصر را دارالخلافه قرار داده تا هفت پشت بدون انشعاب سلطنت و امامت اسماعيليه را داشتند پس از هفتمين كه مستنصر بالله سعد بن على بود دو فرزند وى نزار و مستعلى سر خلافت و امامت منازعه كردند و پس از كشمكش بسيار و جنگهاى خونين مستعلى غالب شد و برادر خود نزار را دستگير نموده زندانى ساخت تا مرد .
در اثر اين كشمكش پيروان فاطميين دو دسته شدند نزاريه و مستعليه نزاريه گروندگان حسن صباح ميباشند كه از مقربان مستنصر بود و پس از مستنصر ,براى طرفدارى كه از نزار مينمود , بحكم مستعلى از مصر اخراج شد وى بايران آمده پس از چندى از قلعه الموت از توابع قزوين سر درآورد قلعه الموت و چند قلعه ديگر مجاور را تسخير كرد و بسلطنت پرداخت در آغاز كار بنزار دعوت كرد و پس از مرگ حسن سال 518 هجرى قمرى بزرگ اميد رود بارى و پس از وى فرزندش كيا محمد بشيوه و آئين حسن صباح سلطنت كردند و پس از وى فرزندش حسن على ذكره السلام پادشاه چهارم الموتى روش حسن صباح را كه نزارى بود برگردانيده به باطنيه پيوست .
تا هلاكو خان مغول بايران حمله كرد , وى قلاع اسماعيليه را فتح نمود و همه اسماعيليان را از دم شمشير گذرانيد بناى قلعه ها را نيز با خاك يكسان ساخت و پس از آن در سال 1255 هجرى آقا خان محلاتى كه از نزاريه بود در ايران بمحمد شاه قاجار ياغى شد و در قيامى كه در ناحيه كرمان نمود شكست خورده به بمبئى قرار كرد و دعوت باطنى نزارى را بامامت خود منتشر ساخت و دعوتشان تاكنون باقى است و نزاريه فعلا آقاخانيه ناميده ميشوند .
مستعليه - پيروان مستعلى فاطمى بودند كه امامتشان در خلفاء فاطمين مصر باقى ماند تا در سال 557 هجرى قمرى منقرض شدند و پس از چندى فرقه بهره در هند بهمان مذهب ظهور كدرند و تاكنون نيز ميباشند .
دروزيه - طائفه دروزيه كه در جبال دروز شامات ساكنند در آغاز كار پيروان خلفاء فاطميين مصر بودند تا در ايام خليفه ششم فاطمى دعوت نشتگين دروزى بباطنيه ملحق شدند دروزيه در الحاكم بالله كه باعتقاد ديگران كشته شده متوقف گشته ميگويند وى غيبت كرده و به آسمان بالا رفته و دوباره بميان مردم خواهد برگشت .
مقنعه - در آغاز پيروان عطاء مروى معروف به مقنع بودند كه طبق اظهار مورخين از اتباع ابو مسلم خراسانى بوده است و پس از ابو مسلم مدعى شد كه روح ابومسلم در وى حلول نموده است و پس از چندى دعوى پيغمبرى و سپس دعوى خدائى كرد و سرانجام در سال 163 در قلعه كيش از بلاد ماوراء النهر بمحاصره افتاد و چون بدستگيرى و كشته شدن خود يقين نمود آتش روشن كرده با چند تن از پيروان خود داخل آتش شده و سوخت پيروان عطاء مقنع پس از چندى مذهب اسماعيليه را اختيار كرده و بفرقه باطنيه ملحق شدند .