7 - بحث مجدد در كتاب و سنت

 

كتاب خدا ( قرآن كريم ) مأ خذ اساسى هر گونه تفكر اسلامى است و اوست كه مآخذ ديگر دينى را اعتبار و حجيت ميدهد و از همين جهت بايد براى همگان قابل فهم باشد .
گذشته از اين كه خود قرآن كريم , خود را نور و روشن كننده همه چيز معرفى ميكند و هم در مقام تحدى از مردم درخواست ميكند كه در آيات آن تدبر كرده ببينند كه هيچگونه اختلاف و تناقض وجود ندارد و اگر ميتوانند , كتابى مانند آن بسازند و معارضه اش كنند .
روشن است كه اگر قرآن براى همگان قابل فهم نبود اينگونه خطابات مورد نداشت .
البته نبايد پنداشت كه اين مطلب ( كه قرآن بخودى خود براى همه قابل فهم است ) با مطلب سابق كه ( پيغمبر اكرم (ص ) و اهل بيت او در معاريف اسلامى كه در حقيقت مضامين قرآن كريم ميباشند , مراجع علمى هستند ) منافات دارد .
زيرا بخشى از معارف اسلامى كه احكام و قوانين شريعت ميباشد قرآن كريم تنها كليات آنها را متضمن است و روشن شدن تفاصيل آنها مانند احكام نماز و روزه و داد و ستد و ساير عبادات و معاملات بمراجعه سنت ( حديث اهل بيت ) متوقف است .
و بخشى ديگر كه معارف اعتقادى و اخلاقى است اگر چه مضامين و تفاصيل آنها قابل فهم عموم ميباشد ولى در درك معانى آنها روش اهل بيت را بايد اتخاذ نمود و هر آيه قرآنى را با آيات ديگر قرآنى توضيح داد و تفسير كرد نه برأ ى و نظر خود كه از عادات و رسوم معمولى براى ما دلنشين شده و با آن مأ نوس گرديده ايم .
على (ع ) ميفرمايد : (1) برخى از قرآن با برخى ديگر بسخن درآمده معنى خود را ميفهماند و بعضى از آن به بعضى ديگر گواهى ميدهد و پيغمبر اكرم (ص ) ميفرمايد (2) كه بخشى از قرآن بخش ديگر را تصديق ميكند و نيز ميفرمايد (3) هر كه قرآن را برأ ى خود تفسير كند براى خود در آتش جايگاه ميسازد .
مثالى ساده براى تفسير قرآن بقرآن : خداى تعالى در قصه عذاب قوم لوط در جائى ميفرمايد برايشان باران بد , بارانيديم (4) و در جاى ديگر اين كلمه را بكلمه اى ديگر تبديل كرده ميفرمايد برايشان سنگ بارانيديم (5) و از انضمام آيه دوم بآيه اول روشن ميشود كه مراد از باران بد سنگهاى آسمانى است كسى كه با نظر كنجكاوى و در احاديث اهل بيت و در رواياتى كه از مفسرين صحابه و تابعين در دست است , رسيدگى نمايد ترديد نميكند كه روش تقسير قرآن بقرآن تنها روش ائمه اهل بيت (ع ) ميباشد .

پاورقی

1 - نهج البلاغه خطبه 231 در پاورقى قرآن در اسلام نيز هست .
2 - در المنثور ج 2 ص 6 .
3 - تفسير صافى ص 8 بحار ج 19 ص 28 .
4 - سوره شعراء , آيه 127 .
5 - سوره حجر , آيه 74 .