در فضیلت انس و برادرى و شرایط و درجات و فواید آن

قسم چهارم :

صفاتى كه در مورد انتخاب رفیق باید

رعایت شود

این حدیث را در كافى با اختلاف عبارت روایت شده ، (1) و امام صادق (ع ) آن را به جدش على بن الحسین (ع ) اسناد داده و به جاى ، ترسو، شخصى را كه قطع رحم كند، آورده است و مى گوید: من او را در كتاب خداى تعالى در سه مورد، ملعون یافتم خداى تعالى مى فرماید: « فهل عسیتم ان تولیتم ان تفسدوا فى الارض و تقطعوا ارحامكم اولئك الذین لعنهم اللّه فاصمهم و اعمى ابصارهم » (2)؛ و فرموده است : « والذین ینقضون عهداللّه من بعد میثاقه و یقطعون ما امر اللّه به ان یوصل و یفسدون فى الارض اولئك لهم اللعنة و لهم سوء الدار » (3)؛ و در سوره بقره مى فرماید: « الذین ینقضون عهد اللّه من بعد میثاقه و یقطعون ما امر اللّه به ان یوصل و یفسدون فى الارض اولئك هم المفسدون . » (4)
از آن حضرت نقل شده است كه فرمود: « دوستى امكان ندارد، مگر با شرایط و حدودش . بنابراین هر كس داراى این حدود یا مقدارى از آن باشد، به او نسبت دوستى بده و هر كه داراى آن شرایط نباشد، او را هرگز دوست نشمار: اول آن كه ظاهر و باطنش با تو یكى باشد؛ دوم آن كه افتخار تو را افتخار خودش و ننگ تو را ننگ خودش بداند؛ سوم آن كه مقام و ثروت وضع او را نسبت به تو دگرگون نسازد؛ چهارم آن كه آنچه در توان دارد از تو دریغ ندارد؛ پنجم آن كه جامع تمام حدود و شروط باشد و آن در صورتى است كه تو را در وقت گرفتاریها وا نگذارد.» (5)
از آن حضرت نقل شده است كه به عمار بن موسى فرمود: « عمار! اگر دوست دارى كه نعمتت پایدار و مروت براى تو به حد كمال برسد و زندگى براى تو شیرین باشد بردگان و فرومایگان را در كار خود شركت مده ، زیرا تو اگر به ایشان امانتى بسپارى آنان خیانت كنند، و اگر سخنى با تو بگویند، دروغ بگویند و اگر گرفتار شوى تو را واگذارند و اگر به تو وعده اى دهند، خلاف كنند.» (6)
آن حضرت فرمود: « دوستى خوبان با خوبان ، اجر و مزد براى خوبان است ؛ و دوست داشتن بدكاران ، به خاطر نیكان ، فضیلتى است براى نیكان ؛ و دشمنى بدكاران با نیكان افتخارى است براى نیكان و دشمنى نیكان با بدان ذلت و خوارى است براى بدان .» (7)

پاورقی

1- كافى ، ج 2، ص 376، شماره 7.
2- محمّد / 22 - 23: اما اگر روگردان شوید آیا جز این انتظار مى رود كه در زمین فساد كنید و قطع رحم نمایید.
3- رعد / 25: و آنها كه عهد الهى را پس از محكم كردن مى شكنند و پیوندهایى را كه خدا دستور محكم كردن آنها را داده قطع مى كنند و در روى زمین فساد مى نمایند، لعنت براى آنهاست و بدى سراى آخرت .
4- بقره / 27: (فاسقان آنهایى هستند كه ) پیمان خدا را پس از محكم كردن ، مى شكنند و پیوندهایى را كه خدا دستور داده بر قرار سازند قطع مى نمایند و در جهان فساد مى كنند، اینها زیانكارانند.
5- كافى ، ج 2، ص 639.
6- همان ماءخذ، ج 2، ص 640، شماره 5 و 6.
7- همان ماءخذ، ج 2، ص 640، شماره 5 و 6.