شیعه در اسلام
پيغمبران و دين آسمانى
آنچه پيغمبران خدا از راه وحى به دست آورده و به عنوان پيغام و سفارش خدايى به مردم رسانيدند«دين»بود،يعنى روش زندگى و وظايف انسانى كه سعادت واقعى انسان را تأمين مىكند (1) .
دين آسمانى به طور كلى از دو بخش اعتقادى و عملى مركب مىباشد،بخش اعتقادى يك رشته اعتقادات اساسى و واقع بينىها است كه بايد انسان پايه زندگى خود را به روى آنها گذارد و آنها سه اصل كلى«توحيد،نبوت و معاد»است كه با اختلال يكى از آنها پيروى دين صورت نبندد.
و بخش عملى يك رشته وظايف اخلاقى و عملى است كه مشتمل است بر وظايفى كه انسان نسبت به پيشگاه خداى جهان ووظايفى كه انسان در برابر جامعه بشرى دارد.و از اينجاست كه وظايف فرعى كه در شرايع آسمانى براى انسان تنظيم شده بر دو گونه است اخلاق و اعمال و هر يك از آنها نيز بر دو قسم است:
الفـقسمتى،اخلاق و اعمالى است كه به پيشگاه خداوندى ارتباط دارد مانند خلق و صفت ايمان و اخلاص و تسليم و رضا و خشوع و مانند عمل نماز و روزه و قربانى و اين دسته بويژه«عبادات»ناميده مىشود و خضوع و بندگى انسان را نسبت به پيشگاه خدايى مسجل مىسازد.
بـو قسمتى،اخلاق و اعمال شايستهاى است كه به جامعه ارتباط دارد مانند اخلاق و صفات بشر دوستى و خيرخواهى و عدالت و سخاوت و مانند وظايف معاشرت و داد و ستد و غير آنها و اين قسم بويژه«معاملات»ناميده مىشود.
و از طرف ديگر نوع انسانى تدريجا متوجه كمال است و جامعه بشرى به مرور زمان،كاملتر مىشود،ظهور اين تكامل در شرايع آسمانى نيز ضرورى است و قرآن كريم نيز همين تكامل تدريجى را (چنانكه از راه عقل به دست مىآيد) تأييد مىكند چنانكه از آياتش استفاده مىشود هر شريعتى لاحق از شريعت سابق كاملتر است،مىفرمايد: و انزلنا اليك الكتاب بالحق مصدقا لما بين يديه من الكتاب و مهيمنا عليه (2) .و البته چنانكه نظريات علمى نشان مىدهد و قرآن كريم نيز تصريح مىكند،زندگى جامعه انسانى در اين جهان ابدى نيست و طبعا تكامل نوع وى نامتناهى نخواهد بود و از اين روى،كليات وظايف انسانى از جهات اعتقاد وعمل ناگزير در مرحلهاى متوقف خواهد شد بالتبع نبوت و شريعت نيز روزى كه از جهت كمال اعتقاد و توسعه مقررات عملى به آخر مرحله رسيد،ختم خواهد گرديد.
و از اينجاست كه قرآن كريم براى روشن ساختن اينكه اسلام،دين محمد صلى الله عليه و آله و سلم آخرين و كاملترين اديان آسمانى است،خود را كتاب آسمانى غير قابل نسخ و پيغمبر اكرم را خاتم انبيا و دين اسلام را مشتمل به همه وظايف،معرفى مىكند،چنانكه مىفرمايد : و انه لكتاب عزيز لا يأتيه الباطل من بين يديه و لا من خلفه (3) .
و مىفرمايد: ما كان محمد ابا احد من رجالكم و لكن رسول الله و خاتم النبيين (4) .
و مىفرمايد: و نزلنا عليك الكتاب تبيانا لكل شىء (5) .
پىنوشتها:
1 - به مقدمه كتاب مراجعه شود.
2ـ يعنى:«و فرستاديم كتاب (قرآن) را به سوى تو به حق در حالى كه كتابى (مانند تورات و انجيل) را كه در برابر خود دارد تصديق مىكند و تسلط و برترى دارد نسبت به آن»، (سوره مائده،آيه 48)
3ـ يعنى:«و تحقيقا قرآن كتابى است گرامى و از حريم خود منع كننده كه هيچ باطلى را از پس و پيش نمىپذيرد»، (سوره حم سجده،آيه 41 و 42)
4ـ يعنى:«محمد پدر كسى از شماها نيست بلكه پيغمبر خدا و ختم كننده پيغمبران مىباشد»، (سوره احزاب،آيه 40)
5ـ يعنى:«و نازل كرديم به سوى تو كتاب را در حالى كه روشن كننده هر چيز است». (سوره نحل،آيه 89)
به کوچه های عبورت چقدر اب بپاشیم